25 sierpnia 2025 r. Fundacja Niwa zorganizowała wizytę studyjną poświęconą przedsiębiorczości społecznej, podczas której uczestnicy mieli okazję poznać inspirujące przykłady ekonomii społecznej działające w Poznaniu i jego okolicach. W wydarzeniu wzięli udział przede wszystkim urzędnicy samorządowi. Spotkanie było okazją do wymiany doświadczeń, rozmów o wyzwaniach i możliwościach rozwoju ekonomii społecznej oraz do bezpośredniego poznania miejsc, w których idee solidarności i inkluzji społecznej realizowane są w praktyce.

Program wizyty

Wizyta rozpoczęła się w Pracowni Ekonomii Społecznej „ładne rzeczy” przy ul. Św. Marcin w Poznaniu. Pracownia funkcjonuje w ramach projektu „Wielkopolskie Centrum Ekonomii Solidarnej” i stanowi przestrzeń wspierającą rozwój podmiotów ekonomii społecznej. Uczestnicy poznali jej działalność, obejmującą m.in. organizację warsztatów, seminariów, spotkań branżowych oraz działań promocyjnych na rzecz PES-ów. Omówiono również rolę pracowni jako miejsca integrującego różne środowiska oraz wzmacniającego lokalne inicjatywy społeczne.

Kolejnym punktem programu była wizyta w Stowarzyszeniu „Koniczynka” przy ul. Swoboda w Poznaniu, które od 1987 roku wspiera osoby z epilepsją, mózgowym porażeniem dziecięcym oraz innymi niepełnosprawnościami. Uczestnicy wizyty studyjnej dowiedzieli się, że działający przy stowarzyszeniu Warsztat Terapii Zajęciowej skupia obecnie ponad 40 uczestników. Ważnym elementem działalności WTZ są praktyki zawodowe, które uczestnicy odbywają w różnych miejscach na terenie Poznania, m.in. w szkołach, Ogrodzie Botanicznym czy bibliotekach, zdobywając cenne doświadczenie i ucząc się funkcjonowania na otwartym rynku pracy.

Podczas wizyty grupa miała możliwość odwiedzenia licznych pracowni terapeutycznych, w tym: ceramicznej, plastycznej, rękodzieła, gospodarstwa domowego, biurowej, kulturalnej oraz handlowej. Uczestnicy wzięli także udział w kreatywnych warsztatach rękodzielniczych i poznali szeroki zakres działań stowarzyszenia w obszarze rehabilitacji, edukacji oraz integracji społecznej. W WTZ prowadzone są również zajęcia rehabilitacyjne oraz spotkania z psychologiem, w tym grupy wsparcia o niecodziennych, przyjaznych nazwach – „babiniec” oraz „chłopiniec”, które sprzyjają budowaniu relacji, rozmowie i wzmacnianiu kompetencji społecznych uczestników.

Ostatnim punktem wizyty była ArtZagroda – Gospodarstwo Agroturystyczne w Dymaczewie Starym, prowadzona przez spółdzielnię socjalną. Uczestnicy poznali historię tego miejsca, które w 2006 roku przeniosło swoją działalność z Puszczykowa i początkowo funkcjonowało wyłącznie w formule charytatywnej. W 2011 roku działalność została rozszerzona o warsztaty i rękodzieło, a w 2017 roku formalnie powołano spółdzielnię socjalną. Kolejnym ważnym krokiem w rozwoju ArtZagrody było otwarcie w 2023 roku kawiarni społecznej w Czempiniu, w której obecnie zatrudnionych jest 5 osób.

W samej spółdzielni socjalnej pracuje ponad 15 osób, głównie osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, w tym przede wszystkim kobiet opuszczających zakład karny. Podczas wizyty uczestnicy zapoznali się z codziennym funkcjonowaniem spółdzielni, wzięli udział w zajęciach twórczych oraz skosztowali przekąsek przygotowanych przez CaffeTLEN, co pozwoliło w praktyczny sposób doświadczyć efektów działalności przedsiębiorstwa społecznego.

Cele i wnioski

Celem wizyty studyjnej było zaprezentowanie dobrych praktyk w obszarze przedsiębiorczości społecznej, integracja różnych środowisk – podmiotów ekonomii społecznej, administracji publicznej, organizacji pozarządowych – a także inspirowanie do tworzenia nowych rozwiązań wspierających rozwój ekonomii społecznej w regionie.

Wydarzenie pokazało, że ekonomia społeczna w Poznaniu i Wielkopolsce to nie tylko skuteczne narzędzie wsparcia lokalnych społeczności, lecz także realna przestrzeń dla edukacji, aktywizacji zawodowej i budowania samodzielności osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Wizyta studyjna stała się źródłem inspiracji oraz potwierdzeniem, że współpraca i wymiana doświadczeń są kluczowe dla dalszego rozwoju tego sektora.

Sfinansowane ze środków budżetu Miasta Poznania w ramach projektu „Wielkopolskie Centrum Ekonomii Solidarnej” w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Wielkopolski 2021 – 2027 (FEW) współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+)